XV- Қазақ елінің дін, ел басшылары мен зиялы қауым өкілдерінің рухани  тектілік, зайырлық, кісілік дәрежелері

«Ей жүрегімнің қуаты перзентлерім (ұрпақтарым) Сіздерге адам ұғымының мінездері туралы біраз сөз жазып, ялкар (естелік, өсиет) қалдырайын. Ықыласпен оқып, ұғып алыңыздар, оның (ол) үшін махаббаттың төлеуі-махаббат. Әуелі адамның адамдығы ақыл, ғылым деген нәрселерменен. Мұның (ақыл, ғылымының) табылмақтығына себептен-әуелі хауас сәлім (іңкәр жүрек, құдаймен сауда)    Һәм тән саулық. Бұлар туысынан болады, қалған өзгелерінің (қуаттардың) бәрі жақсы ата, жақсы ана, жақсы құрбы, жақсы ұстаздан болады Талап, ұғым махаббаттан шығады. Ғылым-білімге махаббатандырмақ (талаптандырмақ) әлгі айтқан үшеуінен болады….» (Абай 38-сөз)

 

   Енді Абай атамызға жүгінсек қазақ елінің ақылының талабының, махаббатының үлгісі ел билеушілеріміз, дін ғұламаларымыз екен. Сондықтан бүгін таңда халықтың қалаулылары қазақ өмірінің барлық ақыл талабының қажетін осы кісілер қамтамасыз етіп жол көрсетіп, ұлттың рухани тәрбиешісі деп түсінеміз. Мәңгілік ел жобасын атқарушылардың да өздерінің мәңгілік жаны, саналығы, арлығы яғни іңкәр жүректі, құдаймен арада саудасы бекіген, жол-жобасы бар, тән саулығы мықты, қоғамымыздың да тәрбиесінің, мәдинетілігіміздің үлгісі болуы да шарт. Сонымен осы үлгінің басында талабы зорлардың иман айнасын,  жан арықлы тән саулығын, ақыл сарайларының тазалығын Раббымыздан сұрап көз жеткізіп көрейік;

 

    Дәурен Әбенов Әскербек ұлы; 1979. 18. 04; (Ақпарат және комуникация министірі) «(Бойында сес басым. Ойын құмарлығы бар. Еңбек түбінде қыспағы бар. Айналасына мейрімді. Аруағы құздан құлап тұр. Жаны жоғалып барады. Екі серттің кілті бар жанында. Айнуы бар екен. Жетегі жақсы емес. Қаны қызу жан. Рең басу әлжуаздау. 2 рет өлімнен қалған. Ақ қағазда суаты солған. Гүлі бәйшешек. Ақ білімді. Сүйегі қуарып жатыр. Даусы ырғақты.

 

    Дерті мида, тербелісіте тұр. Жусан қайнатып ішсін ем болады. Ер қуаты жұмсақта. Жастық кірлеген. Қауғасы ылайға толып тұр. Жүректе гүп бар. Маңдайда жарығы бар. Аяқта ілік бар. Қарында лас бар. Сөзі діріл екен. Райымбек бабаға тәу етсе ер қуаты оңалады. Қарасай бабаға жол салса, ақ қағазы толысады. Еріндері құрғап мазасын алады екен. Асқазанда жайсыздық бар. Ақпаратқа көп көңіл бөледі екен.

 

Көзге ілмейтіні көп екен. Жерден нәр алуы тоқтаған. Түсінбеушілігі көп екен. Техникаға заманауи жаңалыққа ат салысып, үнемі көз алдында жүргені ұнатады екен. Шекпені кірлеп тұр. Жұрағаты үзіліп тұр. Бала сәбидің көз жасы бар. Ойнақтап от басқан өмірде. Дымнан үлесі жоқ. Кәрі қыздың назы бар екен. 70 жоғалған. Дәні құрма. Ақ сауыт басында, бірақ құны өтелмеген. 5 саусақ өнерлі екен.

 

  Жиғаны бар екен. Мал қуаты төгілген. Қанда мергендік бар. Көз жанар сүйекте сыз бар. Тұла бойдан құты қашқан. Махмуд Қашқаридың іліміне жалғанған. Тектіліктің күшімен ғана жүр. Әусілі оң екен. Алқым сүйекте таңбасы бар. Қуықта (қалтада) суығы бар. Айнаның қырғысы бар. Майдан шебінде қалған аруағы құран дәметуде.»

 

     Мемлекетіміздің ақпараттық жүйесінің басында тұрғанымен, өзінің тағдырынан жанынан ақпарат алып, оны түзеу үшін әрине заңмен тиым салған ата жолында ата-баба аруақтарының батасымен ақталудан, тазарудан өтіп аманаттарын өтемесе, ел басының бекітіп берген заң жобаларының құтқаруы, өмірін ұзартуы да, кісілік зайырлығын меңгеруі де мүмкін еместігі айқын көрініп тұрғаны да хақ.

 

     Тиникеев Мұқтар Бәкір ұлы; 1963 жыл 27.09; (халық қалаулысы, мәжіліс депутаты) «Алдамшы уақытта жүр. Теңбілі бар екен сүйегінде. Бойда қорқыныш бар екен әр кезде. Жүзі сыныңқы. Бауырда суыры бар. Сөз қуаты әлсіз. Бетінде бет пердесі бар. Уайымшыл. Дауысында қарғаның үні бар.Безілдік. Көріпкелдермен қақтығыс болған. Жер ананың сәлемін ала алмаған. Ой түрткісі азғын. Исі жақсы емес.

 

    Қалтасы қурып тұр. Еркектік күш қуаты әлсіз. Еріндерде күнә бар. Әуелгі бастан хабар алған. Сезімтал жан. Нүктеде тұр. Шағала білімді, сенімді. Қол өнері бар екен. Жанда ізгіліктен қалған өшпенділік бар. Кешірілмеген күнәсі бар. Ернеуде тұз бар. Ит жанды. Төзімі мақпалдай. Кіндік түбінде ойығы бар. Кәкір шүкірге дес береді. Жан қуаты арық. Екеуден қуат алады.

 

   Жазатайым басқан қарғысы бар екен. Ұзын құлаққа сенеді екен. Екпінді. Өмірде кәдесі бар. Жомартығы бар екен. Қасапшылық бар екен қанында. Бауырмал. Өмірге разы. Қырқадан асқанда сөніп қалған. Төбеден қуат үзілген. Аруақтың назы бар. Аманат орындалмай қалған.

 

    Орынсыз көп күледі екен. Жарыққа селқос қараған. Әр кез әртүрлі сөйлейді. Тұрақтылықтыққа бел шыдамайды екен. Жиған тергенін тойға шашады екен. Абай атаға жол салсын есейері бар. Білектерден қуат жоғалған. Сөзі аманшылық, молшылық болсын! Ер Дәуіт ата қолдауы бар.»  Қазақ халқының ата дәстүрі, әлеуметілігін қалыптастыруға да ата заңның өз мақсатында жұмыс жасауы керек. Ал ата заңды дәстүрге лайық жарғысына лайық зандарды да шығару, өзін-өзін тани алған,жетесі толық саналы халық қалаулылары болғанда мүмкін болмақ. Ел басымыздың да рухани айнасы, ішкі дүниесі сенімді уәзірлерінің рухани жағдайына да тәуелді болып елдің болашағына жоспарлары тәуелді екені хақиқат.

 

 Нұрлан Зайролла ұлы Нығматулин 1962. 31.09; (саяси ғылым докторы, мәжіліс төрағасы) «Жырыңы көп, әсер жастанған ұрпақ. Екі білегі таза емес. Аларынан берері көп, санаға емес көңілге тоқиды.  От кеуде. Жақсылығы аз. Таразыда тұр. Сұр белбеу. Қорқақ, екі жүзді. Ниеті қара. Әке жұртының әруағының қолдауы бар. Тозақпен белгіленген (таңбаланған) пенде. Бір ішек. Кіндік тұста ақауы бар.

Жүректе ашылмаған сыр бар. Қуықта қатты сырқаты бар. Басты алысқа лақтырған ар дағы болған. Жол айрықта тұр. Өркөкірек. Мына дүниеден алған еншісі көп. Тұқымында көріпкелдік қасиет бар. Алқым зарға толып тұр. Тыныс алу жолдарында кір толып тұр. Шекеде суық бар. Асқазанда ақау бар. Сүйектер сырқырайды. Тұқымында ауытқу, ауытқыма бар. Қарғыс бар 4 –атадан жалғасқан. Нағашы жұрт арадағы қорғанда тұр. Бауырларымен арада араз бар. Кеңсірікте сырқат бар, қыспақ тұр.  Дүние тапқыш. Шешім таппай қиналуда. Өкпеде ақау бар. Құдайға сенімі әлсіз. Тайқығыш. Желке мойында ауырсыну бар.»..(жалғасы бар Желтоқсан 2016 жыл)

Пікір қалдыру

Сіздің e-mail адресіңіз жарияланбайды. Міндетті өрістер * белгіленген.